وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران
 
تاریخ:30 آبان 1387|2008 November 20


سخنراني جناب آقاي متکي وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران در نشست وزراي نهضت عدم تعهد در خصوص حقوق بشر و تنوع فرهنگي


 

بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحيم

و لَقَد کرَّمنا بَني آدمَ و حمَلناهُم فِي البَّر وَ البَحر و رَزَقنهُم مِن الطَيِبت و فَضَّلنهُم عَلي کَثيرٍ مِمَّن خَلَقْنا تَفضيلا.
(سوره اسرا- آيه 70).

عاليجنابان، همکاران گرامي، خانم ها و آقايان، در ابتدا اجازه مي خواهم به تمامي شما شرکت کنندگان محترم در اين اجلاس صميمانه خوش آمد گفته و اقامتي دلپذير در جمهوري اسلامي ايران را براي شما آرزو مي نمايم .
حمايت نهضت عدم تعهد از برگزاري نشست حقوق بشر و تنوع فرهنگي در تهران پاسخگويي مناسب نهضت به شرايطي است که براي يکي از موضوعات اساسي عصر حاضر يعني نسبت ميان حقوق بشر و تنوع فرهنگي حاکم شده است .
از اين رو اهتمام کليه اعضا به مشارکت گسترده در مراحل مقدماتي نشست و نيز اجلاس حاضر قابل تحسين است .
بدون ترديد اين نشست موجب افزايش سهم و مشارکت نهضت عدم تعهد در تعاملات بين المللي بويژه در مباحث حقوق بشر وتنوع فرهنگي گرديده و مکمل فعاليت کشورهاي جنبش در چارچوب ساير تشکّل ها و ائتلاف هاي مربوط به کشورهاي در حال توسعه خواهد بود.
همچنين لازم مي دانم از سران جنبش، براي پشتيباني قاطع آن ها از برگزاري اين نشست در تهران و نيز از کليه اعضا براي حمايت هايي که از جمهوري اسلامي ايران در تمهيد اين اجلاس به عمل آوردند سپاس گذاري مي نمايم.
]از وزير محترم امور خارجه ي كوبا، جناب آقاي ` فليپ پرز روكه` براي اظهارات محبت آميزشان تشكر مي كنم.
كوبا در ظرفيت رياست نهضت عدم تعهد كمك فراواني براي پيشبرد اهداف نهضت و نيز پيشبرد مراحل مقدماتي اين اجلاس نموده است.
[ خانمها و آقايان، ارتباط ميان حقوق بشر و تنوع فرهنگي يكي از موضوعات اساسي در پيش روي ما، خصوصا در قرن بيست و يكم به شمار مي رود.
در عصر حاضر، ملل تحت فشار در جهان دوقطبي گذشته، به اشكال مختلف تلاش مي كنند تا فرهنگ غني و مستقل خود را در فرصت پديد آمده در عصر جديد چند فرهنگي به منصه ظهور برسانند.
همزمان برخي تفكرات و توهمات سلطه جويانه دوران جنگ سرد از طريق ابزارها و فرصت هاي جديد تداوم حيات مي يابد و در پي آنست تا با اشكال جديد و پيچيده اي سيطره جوئي فرهنگي را تعريف و توجيه نمايد.
جهاني شدن نيز تاثيرات گوناگوني را بر مقوله فرهنگ و تنوع فرهنگي بر جاي گذاشته است.
از جمله اينکه نيروي جهاني شدن، روند تطابق فرهنگي و تحميل ارزشهاي بيگانه را تسهيل کرده است .
طرفداران توسعه طلبي فرهنگي براي جهاني نمودن نظام ارزشي خود در سراسر جهان به بهاي حذف ساير نظام هاي فرهنگي و ارائه تصويري نادرست و نامناسب از آنها در تلاش اند.
پافشاري بر اين رويکرد باعث انزواي ساير فرهنگ ها، نابردباري و قوم پرستي مي گردد.
احساس شکست و حقارت در مقابل فرهنگ غالب، بي ترديد باعث ايجاد نفرت ، خشونت و نزاع حتي فراتر از مرزبندي هاي جغرافيايي شده و به وضوح باعث افزايش تهديدات آشکار نسبت به رشد و حمايت از ارزشهاي جهانشمول خواهد گرديد.
از اين رو هر تلاشي در جهت حذف هويتهاي خاص فرهنگي بوسيله فرهنگ غالب، که مي توان به درستي آن را `تهاجم فرهنگي` نام نهاد ، به اندازه تلاش در جهت تمسک به نسبيت گرايي فرهنگي براي موجه جلوه دادن نقص ارزشهاي جهاني و حقوق بشر، محکوم و مردود است.
از سوي ديگر برخي پديده هاي ناهنجار در حوزه حقوق بشر در دهه هاي اخير موجب آسيب ديدن مفهومي حقوق بشر و نيز ناکامي در گسترش جهاني آن شده است.
برخوردهاي گزينشي، حاکميت ملاحضات سياسي، رهيافت هاي تبعيضي و ترجيحي و ابزاري نگري، از جمله اين پديده ها هستند.
در سال هاي گذشته به نحو گسترده اي از موضوع حقوق بشر براي اعمال فشار سياسي بر کشور هاي مستقل استفاده شده است.
همزمان وضعيت حاد نقض حقوق بشر در بسياري از کشورها مورد اغماض هدفمند قرار مي گيرد.
بارزترين نمونه ي آن ناديده گرفته شدن نقض سيستماتيک و گسترده حقوق مردم فلسطين است.
همچنين عدم برخورد جدي با موضوع زندان هاي مخفي و شبکه هاي غير انساني در اروپا، و نقض حقوق اتباع کشورهاي در حال توسعه و اقليت هاي بومي و مذهبي، به ويژه مسلمانان در برخي کشورهاي غربي، از ديگر نمونه هاي برجسته برخوردهاي دوگانه و سياسي با حقوق بشر مي باشد.
در همين حال سازکارهاي حقوق بشري سازمان ملل براي هدف قراردادن کشورهاي مستقل مورد سوء استفاده قرار مي گيرند.
ناديده انگاشتن نقض هاي گسترده و نهادينه شده حقوق بشر در بسياري از نقاط جهان و همزمان بهره برداري ابزاري از حقوق بشر در براي اعمال فشار سياسي بر گروهي از کشورها، نشانگر حاکميت برخوردهاي دوگانه است که به آرمان حقوق بشر صدمه فراواني زده است.
اينجانب اعتقاد راسخ دارم که سازو کارهاي بين المللي حقوق بشر از جمله اعلاميه ي جهاني حقوق بشر مي بايست ارتقاء يافته و نقاط ضعف آنها برطرف گردد.
در همين رابطه کشورهاي اسلامي با تدوين اعلاميه ي اسلامي حقوق بشر در سال 1992 مشارکت سازنده اي داشته و سعي نموده اند خلاء حضور خود در زمان تدوين اعلاميه ي جهاني حقوق بشر را جبران نمايند، اصول عاليه دين مبين اسلام در حفظ کرامت و شرافت انساني، عميق ترين و جدي ترين توجهات را به تامين و حفظ حقوق انسانها نشان داده اند.
خانمها و آقايان امروزه روابط بين الملل از نظام سلطه در عرصه فرهنگي و انحصار فرصت ها رنج مي برد و فائق آمدن براين شرايط نيازمند عزم راستين و اقدام جمعي اعضاءجامعه بين المللي است و در ميان رسالت نهضت عدم تعهد مهم و بي بديل است.
نهضت عدم تعهد به منظور مقابله با توسعه طلبي و سيطره خواهي جغرافيايي و سياسي در شرايطي شکل گرفت که براي دهها سال مردم جهان هزينه خودخواهي ها و رقابت هاي دو قدرت بزرگ را تحمل کرده بودند.
تاسيس جنبش عدم تعهد در حقيقت براي تحقق تئوري ` قدرت بدون سلطه ` بود.
به همين دليل، علي رغم تحولات شگرف جهان در دهه هاي آخر قرن بيستم ميلادي فلسفه وجودي نهضت هم چنان زنده است.
جهان امروز از نهضت عدم تعهد انتظار نقش آفريني به سوي وضعيتي بهتر و ايجاد صلح ، امنيت و آزادي واقعي را دارد زيرا هنوز باقي مانده توهم هاي جنگ سرد و روحيه برتري طلبي و تماميت خواهي و اعمال معيار هاي دوگانه در روابط بين المللي از ميان نرفته است.
نهضت عدم تعهد ناتواني نظام سلطه حاکم بر روابط جهاني در بالا بردن شان و منزلت انسان و ايجاد جامعه جهاني مطلوب را به نقد مي کشد و جهان در آرزوي طرحي نو براي ايجاد جهاني عدالت محور، به پيش گامي نهضت عدم تعهد چشم دوخته است .
نهضت عدم تعهد به دليل تنوع فرهنگي ، اقتصادي و سياسي منحصر به فرد است.
کشورهاي عضو نهضت داراي سابقه فرهنگي و تمدني ديرينه بوده و عمده تمدن هاي بزرگ دنيا در حوزه کشورهايي بوده است که اکنون عضو نهضت هستند.
نهضت اين گوناگوني را در مسير بهروزي ملتها و نه ايجاد قطبي در برابر قطبهاي جهان و چالش با تمدنهاي ديگر قرار مي دهد .
هويت نهضت همواره بدور از ستيزه جويي بوده و خواهد بود .
اين هويت ترجمان آرمانهاي عدالت جويانه بشري براي غلبه بر ناامني و تبعيض و بي ثباتي است .
خانمها وآقايان ، همکاران محترم ، برگزاري نشست حقوق بشر و تنوع فرهنگي ابتکاري بجا و ستودني براي نائل آمدن به جايگاهي است که از نهضت انتظار مي رود .
هدف از اين اجلاس تبيين معيارهاي لازم براي احترام به حقوق فرهنگي ملت ها و غني بخشي به جهانشمولي حقوق بشر از طريق گفتمان بين فرهنگي و اجماع سازي است تا به ساخت يک نظام بين المللي بر اساس عدالت ، معنويت ، برابري و مساوات و کرامت انساني کمک کند .
اين اجلاس همبستگي نهضت عدم تعهد را در جهت رويارويي با تلاشهاي روز افزون براي ايجاد شکل جديدي از استعمار و تک فرهنگ گرايي (UNICULTURALISM) ،که به طور مرموزانه اي تخريب ارزشها و اصول زيربنايي جوامع را هدف نفوذ خود قرار داده است ، نشان مي دهد .
اين اجلاس بايد چالش ها و فرصت هايي که جهاني شدن براي تنوع فرهنگها ايجاد کرده است را تبيين نمايد .
جهاني شدن نبايد توجيه يا ساز و کار فراگير کردن سلطه يا تحميل جهاني يک فرهنگ يا يک شيوه خاص زندگي باشد .
جهاني شدن بايد عادلانه و منصفانه بوده و احترام به تنوع فرهنگي را تضمين نمايد .
جهاني شدن بايد به معني جهاني شدن امنيت ، جهاني شدن صلح ، جهاني شدن ارزشهاي انساني و جهاني شدن معنويت و سعادت باشد .
براي کليه شرکت کنندگان در اجلاس آرزوي موفقيت دارم و اميدوارم مصوبات اين اجلاس فرصت هاي جديدي را براي ارتقاي حقوق بشر از طريق احترام به تنوع فرهنگي ، تاريخ ، سنن ارزش هاي اعتقادات تمامي ملتها ، ايجاد نمايد .
حمايت اين اجلاس از پيشنهاد جمهوري اسلامي ايران براي تاسيس مرکز عدم تعهد براي حقوق بشر و تنوع فرهنگي در تهران ، دلگرمي بزرگي براي ماست و انشاء الله باعث پيگيري و تحقق آرمانهاي بلند عدم تعهد در اين خصوص خواهد شد .
از حوصله شما متشکرم ، والسلام عليکم و رحمه الله و برکاته